ذهن ما حافظه‌ای دارد که فقط شامل خاطره‌های واضح نیست. خیلی وقت‌ها، تجربه‌های گذشته به شکل احساس، تنش یا واکنش‌های فوری در ما زنده می‌شوند. مثلا ممکن است مریم بدون آن‌که دقیقا بداند چرا، هنگام بی‌توجهی علی احساس سنگینی در سینه‌اش پیدا کند. این احساس، فقط مربوط به همین لحظه نیست؛ بلکه بازتاب تجربه‌هایی است که در او معنا ساخته‌اند.

در رابطه‌های نزدیک، این معناهای قدیمی فرصت بروز پیدا می‌کنند. چون نزدیکی، ذهن را فعال‌تر می‌کند. وقتی کسی برای ما مهم است، ذهن ما حساس‌تر می‌شود. شاید به همین دلیل است که بعضی حرف‌ها یا رفتارها، از طرف شریک عاطفی، خیلی عمیق‌تر از همان رفتار از طرف دیگران اثر می‌گذارند. تا حالا از خودتان پرسیده‌اید چرا حرفی که از یک دوست بی‌اهمیت است، از طرف شریک زندگی‌تان این‌قدر دردناک می‌شود؟

اینجاست که فهم رابطه داشتن ذهن خود اهمیت پیدا می‌کند. یعنی بتوانیم تشخیص بدهیم چه بخشی از احساس امروز ما، مربوط به همین لحظه است و چه بخشی، پژواک تجربه‌های قدیمی‌تر. این آگاهی قرار نیست ما را مقصر کند یا گذشته را سرزنش کند؛ فقط کمک می‌کند کمتر گیج شویم و کمتر در چرخه‌های تکراری گیر بیفتیم.

وقتی ذهن ما دیده نشود، رابطه به میدان سوءتفاهم تبدیل می‌شود. اما وقتی بتوانیم ذهن خودمان را بشناسیم، حتی اگر همه‌چیز حل نشود، حداقل می‌دانیم درون‌مان چه می‌گذرد. و همین دانستن، می‌تواند اولین قدم برای تغییر باشد.

شاید بد نباشد همین حالا از خودتان بپرسید: آخرین باری که در رابطه‌تان ناراحت شدید، دقیقا چه معنایی در ذهن‌تان شکل گرفت؟ و این معنا، از کجا آمده بود؟

در بخش بعدی، به این می‌پردازیم که وقتی دو ذهن با معناهای متفاوت کنار هم قرار می‌گیرند، چه اتفاقی در رابطه می‌افتد و چرا بعضی چرخه‌ها مدام تکرار می‌شوند.