اپیزود 24 : خلاقیت؛ ریشه‌ها و مانع‌ها

در این اپیزود میزبان دکتر سید شجاع‌الدین جزایری بودیم؛ معمار، هنرمند، تصویرساز و تسهیلگر خلاقیت کودکان که سال‌هاست میان جهان معماری و دنیای روان کودکان پل می‌زند. در این گفتگو تلاش کردیم مفهوم خلاقیت را از کلیشه‌ها جدا کنیم و بفهمیم خلاقیت در کودکان دقیقاً چه معنایی دارد و چه تفاوتی با هوش پیدا می‌کند.
به عواملی پرداختیم که این نیروی طبیعی را در کودک زنده و روشن نگه می‌دارند یا به‌آرامی خاموشش می‌کنند، و از نقش معماری، طراحی فضا و محیط زندگی در حمایت یا محدودکردن این ظرفیت ذاتی گفتیم؛ از اینکه مدرسه‌ها، خانه‌ها و حتی فضاهای شهری چگونه می‌توانند با جزئیاتی کوچک، تخیل کودکان را گسترش دهند یا بی‌صدا آن را سرکوب کنند.

در ادامه، از «بازی» به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین زبان‌های خلاقیت حرف زدیم و دیدیم چطور می‌شود بازی‌های ساده‌ی روزمره را به تجربه‌هایی سازنده و خلاقانه تبدیل کرد. نقش والدین و آموزش رسمی در پرورش خلاقیت را بررسی کردیم و درباره پیامدهای خاموش‌شدن خلاقیت در بزرگسالی، و اثرات اجتماعی و اقتصادیِ یک جامعه‌ی خلاق صحبت کردیم.
دکتر جزایری نمونه‌هایی از تجربه‌های الهام‌بخش خود در کار با کودکان را به اشتراک گذاشت و توضیح داد اگر بخواهیم خانه یا مدرسه‌ای خلاق بسازیم، چه اصولی را باید در طراحی آن جدی بگیریم. این اپیزود سفری است میان هنر، معماری، روان کودک و آینده‌ی جامعه؛ سفری برای فهمیدن اینکه چرا خلاقیت نه یک مهارت اضافی، بلکه ظرفیتی بنیادین برای زیستن است.